Ostrów Tumski

Kiedyś wyspa dziś kawałek terenu połączony ze stałym lądem. W dawnych czasach było to idealne miejsce do zbudowania grodziska. Tak też się stało w przypadku wrocławskiego Ostrowa Tumskiego. Grodzisko powstało w czasach pierwszych Piastów, już pod koniec X wieku. Gród zbudowany był z drewna. Z biegiem czasu na Ostrowie pojawiać zaczęły się budowle murowane. Pierwszą z nich była kaplica św. Marcina. Ustanowienie biskupstwa we Wrocławiu sprawiło, ze na Ostrowie Tumskim wzniesiono pierwszy w mieście kościół murowany. Tym kościołem była katedra. W drugiej połowie XII wieku dotychczasowe drewniane umocnienia obronne zaczęto wymieniać na solidne murowane. Obok murowanej katedry wzniesiono budynek domu biskupiego, pałac książęcy, ośmioboczną kaplicę i siedzibę opactwa. Wszystkie budynki były murowane z cegły oraz kamienia. Tym sposobem następowała istotna zmiana w zabudowie oraz przeznaczeniu całego obszaru. W XIII wieku w miejsce dotychczasowych obwałowań ziemno drewnianych wzniesiono mur obronny chroniący zamek i wszystkie znajdujące się na wyspie budynki. Z biegiem czasu cały obszar wyspy zaczęli zajmować duchowni. Upadła koncepcja budowy w tym miejscu nowego zamku z całą jego infrastrukturą. Wobec takiego rozwoju sytuacji podjęto decyzję o zburzeniu znajdującego się tam wcześniej wzniesionego zamku. Ostów Tumski połączony był ze stałym lądem dwoma drogami. Jedną z nich był most zwodzony znajdujący się za katedrą, a drugą most nazywany tumskim.

Ostrów Tumski jako wyspa utworzona przez rozgałęzienia Odry, przestał być wyspą w roku 1807. Połączenie ze stałym lądem było efektem rozbiórki dawnych fortyfikacji i zasypanie ich resztkami jednej z odnóg Odry oddzielającej wyspę od lądu. Nazwa Ostrów Tumski od tej pory stała się jedynie nawiązaniem do dawnych czasów kiedy faktycznie był wyspą. Budynki znajdujące się w obrębie Ostrowa Tumskiego ucierpiały podczas działań wojennych II wojny. Odbudowa w znaczny sposób odbiegająca od pierwotnych kształtów, nastąpiła dopiero na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Zrezygnowano wówczas z odbudowy wielu obiektów odsłaniając tym samym znajdujący się tam kościół św. Marcina oraz fragmenty murów obronnych.

Jako ciekawostkę można przytoczyć fakt, że wzniesiona na terenie Ostrowa Tumskiego Katedra św. Jana Chrzciciela była pierwszą w Polsce w pełni gotycką katedrą.